Nicolaes Van Verendael (Antwerp 1640 - Antwerp 1691)
Stilleven met bloemen in een glazen vaas
57 x 42 cm (22 ¹/₂ x 16 ¹/₂ inches)
Olie op doek
17th century
In een glazen vaas die op een stenen sokkel staat, ontvouwt zich een weelderig boeket met een grote verscheidenheid aan bloemen: rozen, tulpen, pioenrozen, anjers, Oost-Indische kers, winde, korenbloemen en goudsbloemen, naast bramen en een tarweaar. Het geheel, dat met uiterste nauwkeurigheid is weergegeven, getuigt van de Vlaamse voorliefde voor composities die zowel naturalistisch als symbolisch zijn. De frisheid van de bloemblaadjes, de doorschijnendheid van het glas en de waterdruppeltjes versterken de illusie van leven. Het contrast tussen de levendige bloemen en de donkere achtergrond benadrukt de schittering en harmonie van de kleuren.
De bloemboeketten die Nicolas van Verendael schilderde, sluiten aan bij de traditie van Jan Davidsz. de Heem, met wie hij in Antwerpen nauw bevriend was. Deze composities gaan verder dan louter decoratief genot: ze nodigen uit tot een symbolische interpretatie. Elke bloem of vrucht kan verwijzen naar de kwetsbaarheid van het leven en de ijdelheid van aardse bezittingen (rozen en pioenrozen verwelken snel, winde sluit zich, en bessen zijn vergankelijk). De tarweaar suggereert vruchtbaarheid en wedergeboorte, terwijl de juxtapositie van het levende en het vergankelijke de barokke meditatie over de vluchtigheid van de tijd illustreert.
De kunst van Van Verendael sluit aan bij die van Jan Davidsz. de Heem, van wie hij de voorliefde voor weelderige boeketten en de rijkdom aan texturen overneemt. Hij onderscheidt zich echter door een grotere verfijning in de weergave van de bloemblaadjes en een zekere soberheid in de compositie, waardoor hij verwant is aan Daniel Seghers, een andere grote Antwerpse schilder van bloemenslingers. Waar De Heem speelt met uitbundigheid en weelderige enscenering, geeft Van Verendael de voorkeur aan een meer intieme en verfijnde benadering, waardoor zijn boeketten een geraffineerde charme krijgen die zeer gewaardeerd wordt door verzamelaars.
Nicolas van Verendael (1640–1691), zoon van een figuurschilder, was vanaf 1656 lid van het Sint-Lucasgilde in Antwerpen. Als specialist in bloemstillevens en guirlandes werkte hij in de traditie van Jan Davidsz. de Heem en Daniel Seghers. Zijn werk, dat getuigt van grote verfijning, wordt gekenmerkt door geraffineerde en zeer gedetailleerde composities, waarin hij speelt met transparantie en lichtreflecties. Zijn bloemstukken en guirlandes kenden een groot succes bij Vlaamse en Europese verzamelaars.
